AIS transponder systemen

Geplaatst op 23 november 2015 in Producten

AIS transponders

AIS (Automatic Identification System) werd enkele jaren geleden geïntroduceerd om de veiligheid op het water te vergroten. Deze transponder technologie biedt betrouwbare informatie over de positie en identiteit van schepen onderling en de omgeving. Inmiddels is dit automatisch identificatiesysteem voor de scheepvaart onmisbaar geworden. Maar hoe werkt het eigenlijk en welke onderdelen heb je echt nodig?

Wat is AIS?

AIS staat voor Automatic Identification System. Dit wereldwijde systeem zorgt ervoor dat er automatisch belangrijke gegevens tussen schepen of obstakels zendt via een VHF (Very High Frequency) zender worden verzonden en ontvangen. Hiervoor zijn normaliter één AIS transponder (ook wel zender genoemd) en een AIS receiver (of ontvanger) per schip benodigd. Maar er zijn ook systemen beschikbaar die alleen ontvangen.

Hoe vaak de informatie wordt verstuurd en ontvangen is afhankelijk van de snelheid van je eigen schip. Dit kan variëren van enkele minuten tot enkele seconden. Het AIS systeem werkt volledig automatisch. De belangrijkste identificatiegegevens van je schip worden voor ingebruikname geprogrammeerd. Hierdoor is het mogelijk om van schepen in je omgeving het MMSI nummer (Maritime Mobile Service Identity), roepnaam, scheepsnaam, koers, snelheid en tijdstip van de informatie te ontvangen. Een gecertificeerde AIS ontvanger decodeert deze signalen en toont ze op een beeld- of radarscherm. Optimale zichtbaarheid dus.

AIS systeem kaart

Voordelen van AIS systemen

In tegenstelling tot radar heeft AIS geen last van obstakels in de omgeving die het ‘zicht’ ontnemen. Het is bovendien een goedkopere oplossing die ook nog eens gemakkelijk aan boord is te integreren in de kajuit. Een eenvoudig basisstation volstaat en je hebt geen dure, roterende antennes of andere onderdelen nodig die veel stroom gebruiken.

Een aantal functies van AIS systemen maken het extra aantrekkelijk om ervoor te kiezen. Zo is het mogelijk om de geplande route van ander verkeer op je plotter weer te geven. Het systeem werkt zelfstandig waardoor het een automatisch onderdeel wordt van je navigatie.

Rijkswaterstaat gebruikt het systeem ook als beveiliging waardoor er snel opgetreden kan worden bij calamiteiten. Hiervoor zijn er door heel Nederland zogenaamde ‘base stations’ geïnstalleerd op verkeersposten, bruggen en sluizen.  

Verplicht voor pleziervaart vanaf 20 meter

Sinds 1 december 2014 is het gebruik van AIS voor ieder schip op de Nederlandse binnenwateren langer dan 20 meter verplicht. Er zijn verschillende AIS standaarden. Voor deze pleziervaart is er Inland-AIS. Ook in veel andere Europese landen is AIS inmiddels verplicht. Per land verschillen de regels.

In Nederland zorgt het Agentschap Telecom voor registratie en het uitzenden van de juiste identificaties. Sinds 1 juni 2015 worden sancties opgelegd voor het niet hebben van een AIS systeem of het uitzenden van onjuiste informatie op vaarwegen.

Wat heb je nodig voor een AIS systeem?

Voor het gebruik van AIS apparatuur is een basiscertificaat marifonie verplicht. Daarnaast bestaat het systeem uit de volgende onderdelen:


AIS benodigdheden

AIS Transponder / Transceiver

Er zijn verschillende leveranciers van AIS producten. De termen transponder en transceiver worden door elkaar gebruikt, maar betekenen hetzelfde. De producten zijn in grote lijnen vergelijkbaar. Zo maken ze allemaal gebruik van 12 volt voeding, de zender en ontvanger zijn in de unit ingebouwd en kun je een FM radio koppelen. Toch zijn er een aantal verschillen:

Watcheye B AIS Transponder

Watcheye B AIS Transponder

Wat de Watcheye AIS Transponder uniek maakt is dat de GPS antenne is ingebouwd. Het is een compleet systeem dat gemakkelijk is aan te sluiten aan iedere (AIS geschikte) kaartplotter. Heb je liever een externe GPS antenne, dan is dat ook mogelijk. De data overdracht vindt plaats via NMEA0183 of NMEA2000 met alleen de baudrate (snelheid) van 38400. De transponder heeft een ‘silent mode’ voor als je even niet gezien wil worden.

Watcheye heeft optioneel een splitter beschikbaar waardoor het signaal van de bestaande marifoon antenne gebruikt kan worden. De marifoon en AIS worden gelijktijdig gebruikt, maar de marifoon krijgt in alle gevallen voorrang. Het is natuurlijk ook mogelijk om niet de splitter te gebruiken maar een extra antenne te monteren.

Raymarine AIS 650 Transceiver

Raymarine AIS Transponder

In tegenstelling tot de Watcheye wordt bij de Raymarine AIS 650 een losse GPS antenne meegeleverd. Dit kan bijvoorbeeld bij stalen boten een voordeel zijn. Een groter voordeel is de overdracht van de data. Deze gaat via NMEA0183 of SeaTalk NG met een ingebouwde multiplexer om tussen het GPS signaal met baudrate 4800 en AIS signaal met baudrate 38400 te schakelen. Dit maakt van de AIS 650 een hoogwaardig systeem. Naast de ‘silent mode’, beschikt het ook over een ‘buddy tracker’ zodat je ook op het water je vrienden of familie niet uit het oog verliest.

Ook Raymarine heeft optioneel een splitter beschikbaar als je geen extra VHF antenne wil of kan installeren. Ook deze splitter zorgt ervoor dat je marifoon verkeer voorrang heeft.

Garmin AIS 600 Transponder

Garmin AIS 600 Transponder

Bij de Garmin AIS 600 wordt niet alleen een losse GPS antenne bijgeleverd, ook de splitter is ingebouwd. Er kan dus gebruik worden gemaakt van de bestaande VHF antenne. De data overdracht vindt plaats via NMEA0183 of NMEA2000 met alleen de baudrate (snelheid) van 38400.

Welk AIS het meest geschikt is, is dus afhankelijk van een aantal factoren. Als het alleen belangrijk is om AIS informatie te ontvangen, kan een marifoon met AIS ook voldoende zijn. De marifoon en AIS functie wordt in dat geval intern gesplit omdat je van dezelfde VHF antenne gebruik maakt. Ook hier hebben we diverse modellen in beschikbaar:

Vervangt AIS de radar?

Als we afgaan op de verkoop in onze watersportwinkel en webshop lijkt het erop dat het Automatic Identification System de radar verdringt. En hoewel AIS natuurlijk een fantastisch systeem is dat voor veel veiligheid zorgt, zijn er situaties waarin radar een betere optie is.

Mist of andere extreme weersomstandigheden kunnen het zicht belemmeren. Omdat veel watersporters met vaartuigen korter dan 20 meter geen gebruik maken van AIS neemt de kans op een aanvaring op dat moment toe.

AIS radar split view

Met een radar is dit wel te voorkomen omdat deze de actuele situatie in kaart brengt. Zowel bewegende als stilstaande objecten worden realtime waargenomen. Als je gebruik maakt van AIS moet je er bijvoorbeeld wel voor zorgen dat je kaarten up to date zijn om op het systeem te kunnen vertrouwen.

AIS systeem kopen? Onze specialisten helpen je graag

Heb je een vraag over de beste AIS oplossing voor je boot of over de montage? Onze specialisten staan klaar om te helpen. Ook hebben we regelmatig een AIS transponder aanbieding. Geef je daarom op voor onze nieuwsbrief, kom naar onze watersportwinkel of bel ons (contact).

Klantbeoordeling

Goed 9.3 van 10

Rating stars green
Rating stars gray
1725 Klanten schreven een review op KiyOh

Abonneer je op onze digitale nieuwsbrief

Maandelijks houden we je op de hoogte van de nieuwste producten, interessante evenementen, handige tips en de beste aanbiedingen.

Betaal veilig betaal veilig

Volg ons

Facebook