Stroom aan boord

Geplaatst op 19 april 2018 in Producten, KOK watersport, Algemeen

stroom aan boord

Stroom aan boord maakt het verblijf op de boot aangenamer en is cruciaal voor de veiligheid. Zo is er elektriciteit nodig voor de startmotor, verlichting, navigatiesystemen en apparatuur als een radio en koelkast. In dit blog gaan we dieper in op de diverse stroombronnen en het stroomverbruik aan boord. Daarnaast geven we tips over de installatie en het onderhoud van een maritiem energiesysteem. 

Stroombronnen

In de haven is walstroom de stroombron voor een comfortabel verblijf aan boord. De beschikbare walstroom is echter vaak onvoldoende om alle apparaten aan boord te voeden. Daarnaast zoeken de meeste booteigenaren naar comfort dat altijd beschikbaar is, zowel in de haven als varend.

Accu’s zijn dé oplossing om vaartuigen te voorzien van energie wanneer er geen netstroom is. Tijdens het varen wordt de accu, het opslagmedium voor energie, geladen door de standaard dynamo op de scheepsmotor. Wanneer meer stroom aan boord gewenst is, kun je kiezen voor extra stroombronnen als windgeneratoren, zonnepanelen of een generator/aggregaat. Zonnepanelen wekken energie op uit zonnestraling en een generator/aggregaat wekt stroom op met diesel/benzine, dit werkt feitelijk hetzelfde als de dynamo op de motor.

Meer informatie over zonnepanelen?

In ons blog Zonnepanelen voor op de boot gaan we o.a. dieper in op de voordelen en onderdelen van een zonnepanelensysteem. Daarnaast vertellen we hoe je zelf een systeem samenstelt en installeert.

Omvormer

Een accu levert 12 of 24 volt. Je kunt hier niet zomaar (huishoudelijke) apparaten op aan sluiten die gemaakt zijn voor 230 volt. Daarnaast geeft een accu gelijkstroom (DC) af, terwijl de spanning op het thuisnet wisselspanning (AC) is. Een omvormer zet de 12 of 24 volt uit de accu om naar 230 volt wisselspanning.

Meer informatie over omvormers?

In ons blog Omvormers voor op de boot gaan we dieper in op omvormers voor maritieme systemen.

Stroomverbruik

Generatoren, walstroom, zonnepanelen, acculaders, omvormers en dergelijke vormen samen het energiesysteem aan boord. Al deze onderdelen moeten natuurlijk op elkaar zijn afgestemd en bij volle belasting veilig kunnen functioneren. Het is dan ook van belang dat het stroomverbruik en de beschikbare stroombronnen met elkaar in evenwicht worden gebracht.

Continue stroomverbruikers, zoals navigatieverlichting en een koelkast, verbruiken dagelijks vaak meer energie dan gedacht. Dit terwijl het verbruik van kortstondige “grootverbruikers” als elektrische lieren en een fornuis vaak overschat wordt.

bootfornuis

Installatie en onderhoud

Een niet goed aangelegde of verouderde elektrische installatie aan boord kan tot veel ergernis en schade leiden. Het systeem vraagt dan ook om een regelmatige controle en onderhoud. Omdat er steeds meer en zwaardere stroomverbruikers aan boord komen, worden de eisen aan de installatie steeds hoger. Wij behandelen de punten die van belang zijn voor een goed functionerend energiesysteem.

Accu en accuruimte

Een accu staat centraal als stroombron voor aan boord. Dit opslagmedium voor energie dient met aandacht geplaatst te worden. We hebben een aantal aandachtspunten op een rijtje gezet:

  • Zorg ervoor dat de accuruimte droog is en boven maximaal bilgeniveau ligt
  • Ventileer de accuruimte
  • Plaats de accu zeevast, met maximaal 10 millimeter speling
  • Plaats de accu niet direct boven of onder een brandstoftank
  • Let op dat de accu niet lekt

Een accu is onderhevig aan verouderingsprocessen, zoals corrosie en massaverlies, welke worden beïnvloed door de frequentie van het gebruik. Daarnaast zijn accu’s zeer kwetsbaar. Te vaak ontladen, niet volledig laden, te weinig of te veel laden, niet opladen na gebruik, te hoge temperatuur; het zal allemaal leiden tot vroegtijdige veroudering.

Bekabeling

Ook bij het aanleggen van de bekabeling dien je rekening te houden met een aantal belangrijke punten:

  • Gebruik de romp niet stroom-voerend (dit mag alleen voor de startmotor)
  • Gebruik geen massief koperdraad, dit gaat snel stuk voor de trillingen in de boot
  • Een kabelgoot is de beste montagemethode, maar je kunt de leidingen ook zonder goot aanbrengen. De afstand tussen de bevestigingspunten is dan maximaal 300 millimeter
  • De mantel van de bekabeling moet oliebestendig zijn en bestand zijn tegen minimaal 70ºC
  • De bekabeling moet de juiste dikte hebben. Een te dunne kabel geeft verlies van vermogen, wordt warm en is gevaarlijk
  • Zorg ervoor dat de schakelpanelen toegankelijk zijn
  • Let op ondeugdelijkheden, zoals losse kroonsteentjes en krimpkousjes
  • Het moet duidelijk zijn wat het positieve en wat het negatieve draad is

Acht gouden regels

  1. Controleer regelmatig of de elektrische installatie goed werkt en of er geen beschadigingen zijn
  2. Check of de accuruimte goed geventileerd wordt
  3. Zorg ervoor dat het vloeistofniveau op peil is (onderhoudsvrije-, gel- en AGM-accu’s hoef je niet bij te vullen)
  4. Zet ongebruikte apparaten uit en doe dit met de gehele installatie als je van boord gaat
  5. Laad de accu volledig en ontlaad niet te diep
  6. Plaats een brandblusser aan boord
  7. Zet geen losse spullen in de accuruimte
  8. Raadpleeg bij gebreken een erkende installateur

Schakelpaneel

Een overzichtelijk schakelpaneel maakt het mogelijk om alle aangesloten elektrische apparaten te monitoren en bewaken. Afhankelijk van de hoeveelheid groepen, kun je kiezen voor diverse uitvoeringen. Zo zijn er bijvoorbeeld driedelige-, zesdelige- en twaalfdelige-modellen verkrijgbaar. Automatische zekeringen zorgen ervoor dat bij overbelasting of kortsluiting de zekering automatisch uitslaat.

Elektrische installatie aanleggen of optimaliseren

Wij hebben een ruim aanbod van materialen waarmee je het energiesysteem aan boord kunt aanleggen of optimaliseren. In onze watersportwinkel en webshop vind je producten als accu’s, acculaders en kabeltoebehoren. Je kunt bij ons terecht voor een uitgebreide collectie van o.a. de hoogstaande merken Victron, Mastervolt en Whisperpower.

Meer informatie over Victron?

In ons blog Victron: elektriciteit aan boord gaan we dieper in op bepaalde productgroepen en specifieke Victron artikelen. Daarnaast geven we een aantal voorbeelden van energiesystemen die met Victron componenten kunnen worden gebouwd.

Klantbeoordeling

Goed 9.2 van 10

Rating stars green
Rating stars gray
2258 Klanten schreven een review op KiyOh

Abonneer je op onze digitale nieuwsbrief

Maandelijks houden we je op de hoogte van de nieuwste producten, interessante evenementen, handige tips en de beste aanbiedingen.

Betaal veilig betaal veilig

Volg ons

Facebook