Ankeren, zo doe je dat correct en veilig

Geplaatst op 09 november 2017 in Dekuitrusting

boot anker

Voor anker gaan is een veel gehoorde oplossing bij motorpech tijdens het varen, een kapot zeil, slechte weersomstandigheden of als je zin hebt om in alle rust van je maaltijd te genieten. Ankeren klinkt heel eenvoudig; je werpt een scheepsanker over boord en de boot ligt vast. Er zijn echter wel wat zaken waar je rekening mee moet houden als je de manoeuvre goed wilt uitvoeren. Zo is niet elke plek geschikt voor het plaatsen van een anker en bepalen de waterdiepte en de windkracht de benodigde lengte van de ankerlijn/ankerketting. In dit blogitem vertellen we welke stappen je moet volgen om voor anker te gaan en met welke factoren je rekening dient te houden. Daarnaast geven we nog een aantal handige tips voor het kiezen van een anker en een ankerketting of ankerlijn.

Hoe ga je voor anker met de boot?

Volg onderstaande stappen om correct en veilig te ankeren.

  • Een geschikte ankerplaats uitkiezen met voldoende ruimte.
  • Bepaal de waterdiepte en de bodemgesteldheid van de gewenste ankerplek.
  • Leg je ankergerei, zoals de ankerlijn/ankerketting klaar (eventueel met een ankerboei).
  • Bedenk hoeveel lijn/ketting je moet steken.
  • Vaar langzaam naar de ankerplek tegen de wind in.
  • Haal de vaart uit de boot door achteruit te slaan.
  • Laat het anker geleidelijk naar de bodem zakken zodra de boot net achteruit begint te varen.
  • Zet bij voldoende lengte de lijn/ketting vast.
  • Trek het anker vast door even stevig achteruit te slaan.
  • Controleer of het anker goed vast ligt.
  • Hijs de ankerbol als teken dat je voor anker ligt. Gebruik ’s avonds een ankerlicht.

Een geschikte ankerplaats uitkiezen

Een goede ankerplaats biedt beschutting tegen wind en golfslag, is niet al te diep en heeft een losse bodemstructuur (blubber of zand). Het is raadzaam om niet te dicht bij een (toekomstige) lagerwal voor anker te gaan. Kies bij voorkeur een plaats onder hogerwal waar het niet te diep is, zo lig je goed beschut en hoef je niet al te veel ankerlijn/ankerketting te steken. Een losse bodemstructuur is een belangrijke factor om rekening mee te houden omdat het anker zich goed moet kunnen ingraven. In de meeste Nederlandse binnenwateren is dit echter geen probleem. Op sommige waterkaarten staan ankerplaatsen aangegeven, bijvoorbeeld met een ankersymbool.

Afkortingen bodemkaart

Bepaalde waterkaarten geven het type bodem weer met afkortingen. We hebben de afkortingen en de bijhorende betekenis voor je op een rijtje gezet:   

  • S: zand
  • M: modder
  • Cy: klei
  • G: grind
  • St: stenen
  • R: rots

Wanneer je gaat zoeken naar een geschikte ankerplaats, dien je ook rekening te houden met de hoeveelheid beschikbare ruimte. Zorg voor voldoende zwaairuimte ten opzichte van het land en andere boten.

Hoeveel ankerlijn of ankerketting moet ik steken?

Zorg ervoor dat de ankerlijn/ankerketting niet te kort is. Als je te weinig touw of ketting steekt, dan graaft het anker zich niet in de grond. Wanneer het anker niet houdt en over de bodem sleept, spreek je van een krabbend anker. Hoe meer lijn/ketting er uitstaat, hoe beter het anker zich in de bodem ingraaft. Bij rustig weer raden we een lengte aan van viermaal de waterdiepte. Bij veel wind en golfslag is het raadzaam om een lengte van vijf à zes keer de waterdiepte aan te houden. Als de weersomstandigheden erg slecht zijn kun je ook een tweede anker voor het hoofdanker leggen, dit wordt ook wel gekat of tandem ankeren genoemd.

Je kunt de waterdiepte bepalen met behulp van een dieptemeter. Veel dieptemeters zijn ook uitgerust met een ankeralarm waarmee je kunt controleren of de boot op zijn plaats blijft liggen.

Het is handig om de ankerlijn/ankerketting om de zoveel meter te markeren, zo weet je hoeveel er uitstaat. Of je genoeg hebt gestoken kun je ook bepalen door simpelweg te kijken naar de uitgevierde lijn/ketting. Als deze nauwelijks helemaal strak komt, is hij lang genoeg. Als de lijn of ketting toch strak komt moet deze een zo klein mogelijke hoek maken met de bodem waarin het scheepsanker zich bevindt. Deze situatie is hieronder afgebeeld:

ankeren

Ankerboei

Als je voor anker gaat op stilstaand water is het raadzaam om een ankerboei te gebruiken. Met behulp van deze boei kun je de plaats van het anker markeren. Daarnaast is het een handig hulpmiddel voor als het anker stevig vastzit; het anker komt makkelijker los als je hem aan de ankerboeilijn omhoog trekt.

We raden af om een ankerboei te gebruiken bij ankeren op getijwater. Door de kenterende stroom zal de boot regelmatig over het anker heen drijven, met als mogelijke gevolg dat de boei klem komt te zitten. Als de stroom dan weer kentert trekt de boot het anker aan de ankerboeilijn los, waardoor het anker krabt (anker is niet ingegraven, maar “kruipt” over de bodem).

ankerboei 

Achteruit varen

Het is belangrijk om de voorwaartse snelheid uit de boot te halen voordat je het scheepsanker laat vallen. Dit doe je door langzaam achteruit te varen. Zodra de boot niet meer vooruit vaart ten opzichte van de bodem kun je het anker uitgooien. Als de voorwaartse snelheid niet uit het schip gehaald wordt, is de kans aanwezig dat je over het anker heen vaart. Dit wil je voorkomen omdat je dan de ankerlijn/ankerketting niet in het zicht hebt en niet kunt afleiden hoe het met het anker gesteld is. Daarnaast kunnen de uitstekende delen van het anker het onderwaterschip beschadigen.

Afleiden hoe het met het anker gesteld is

De stand van de ankerlijn/ankerketting vertelt nuttige informatie. Zo weet je dat het anker op de bodem ligt, als de lijn/ketting schuin van de boot is af gaan staan. Daarnaast draait de kop van het schip in de wind op het moment dat het anker zich goed heeft ingegraven. Je kunt de koers ook aflezen van het kompas; een plotselinge koerswijziging is een goed teken.

Welk anker heb ik nodig voor mijn boot?

Welk anker het meest geschikt is, wordt bepaald door:

  • Het vaargebied: op zee heb je een groter en zwaarder boot anker nodig dan op binnenwateren.
  • De bodemgesteldheid: op slappe grond is een anker nodig met grotere vloeien/handen dan op vaste grond. 
  • Het type boot: de grootte van je boot speelt een belangrijke rol bij de keuze voor een bepaald anker. Voor een boot van ongeveer 7 meter is een anker nodig met een gewicht van 8-10 kilogram. Voor een boot van 10 meter wordt een anker van 12-14 kilogram geadviseerd.

Grofweg kunnen ankers worden ingedeeld in twee groepen: gewichtsankers en lichtgewichtsankers. Gewichtsankers zijn betrouwbaar, graven zich goed in en zijn niet heel gevoelig voor het soort ondergrond. De maximale houdkracht is echter, in verhouding tot het eigen gewicht, gering. Voorbeelden van gewichtsankers zijn: stokanker, klipanker, dreganker en paraplu anker. Lichtgewichtankers zijn moderne ankers die over het algemeen om meer lijn/ketting vragen en zich wat moeilijker ingraven. Dit soort ankers zijn te gebruiken als hoofdanker voor kleine bootjes of als tweede anker/hekanker op grotere boten. Voorbeelden van lichtgewicht ankers zijn: Guardian anker en Fortress anker (aluminium ankers).

Rocna-ankers

Het Rocna-anker komt in testen vaak als beste uit de bus. Dit innovatieve scheepsanker is voorzien van een beugel die het anker op de juiste manier op de bodem legt, een scherpe punt voor snel ingraven, een concaaf blad voor houdkracht en een slim gevormde schacht. De Rocna is verkrijgbaar in diverse afmetingen variërend van 4 tot 275 kilogram en kan dus voor bijna elk vaartuig worden gebruikt. Meer informatie vind je in ons Rocna-anker blogitem.

Ankerketting of ankerlijn?

Er zijn diverse ankerlijnen en ankerkettingen op de markt. Ankerkettingen zijn sterk waardoor je meestal met een kleinere maat kunt volstaan. In plaats van een ankerketting kun je ook kiezen voor een ankerloodlijn; een met lood verzwaarde lijn. Deze is minder efficiënt als een ketting, maar in de meeste gevallen prima bruikbaar. Vergeleken met een ankerketting wordt een ankerloodlijn minder snel vies en zal hij de boot minder snel beschadigen. Baseer de keuze voor een ankerketting/ankerlijn op het type boot en het gewicht van de boot.

In de volgende video wordt aan ankermanoeuvre gedemonstreerd.

Boot anker kopen?

Anker, ankerboei of ander ankergerei, zoals een ankerlier of ankerrol kopen? Bekijk ons assortiment in de webshop of kom langs in de watersportzaak.

Klantbeoordeling

Goed 9.1 van 10

Rating stars green
Rating stars gray
2942 Klanten schreven een review op KiyOh

Abonneer je op onze digitale nieuwsbrief

Maandelijks houden we je op de hoogte van de nieuwste producten, interessante evenementen, handige tips en de beste aanbiedingen.

Betaal veilig betaal veilig

Volg ons

Facebook